Aanbevelingsbrief Jellichje Reijnders voor AHKeindwerkprijs 2015:
Stel, in de stad verschijnt een aansprekende plek waar vluchtelingen, die hier een bestaan proberen op te bouwen, werken en leven. Een levendige plek, een aanwinst voor de buurt. Een plek die ruimte biedt voor werkplaatsen en leefruimtes. Met een flexibele structuur, eenvoudig om te vormen tot grotere ruimtes voor presentaties, ontmoetingen, gesprekken over hier zijn, samenleving in beweging, nieuwe invloeden, mogelijkheden, uitdagende fricties, culturele misverstanden, verschillen in gewoontes en denkbeelden wereldwijd, beeldvorming, ontwikkeling, dynamiek. Een verruiming van de gangbare orde. Een constructieve impuls.
Geen barakken voor mensen met problemen, maar ‘hier wordt gewerkt, geleefd, uitgewisseld, samen geleefd en opgebouwd’. Een dynamische plek die tot de verbeelding spreekt. Een aanjager van debat. Een manifest geëngageerde samenwerking.
Nu de actuele vluchtelingenstroom eindelijk in volle omvang tot ons doordringt, groeit het besef dat we ons apathisch verhouden tot dit grote vraagstuk van deze tijd en klinkt de roep om visionaire voorstellen. Waar zijn de denkers die perspectieven schetsen voorbij onze collectieve blinde vlekken? Waar zijn de kunstenaars die een uitdagend vindingrijk direct tot de verbeelding sprekend wakker schuddend aantrekkelijk ontregelend voorbeeld stellen? Waar zijn de makers, denkers, doeners die een begin maken met het realiseren van nieuwe mogelijkheden?
Uit het voorstel van Marjan van Herpen spreekt een heldere daadkrachtige kijk op een complex stuk realiteit. Geen enkele claim, alles ademt mogelijk maken, een mogelijkheid die in de lucht hangt, doortastend vormgegeven. Innovatief, constructief, concreet, aantrekkelijk, ontregelend, bewust naïef.
We kunnen blijven uitzoomen en ons met uitspraken over open grenzen versus soevereiniteit mengen in stemmingmakerij, maar zo zingen we ons los van de realiteit en dat maakt de situatie voor de mensen die nu buiten de boot vallen er niet beter op. We kunnen ons storten op vrijwilligerswerk om vluchtelingen te helpen aan een onderduikadres, maar dat houdt de schizofrene situatie in stand.
Hier, nu, in dit land, leven mensen in de schaduw, uit zicht, uitgerangeerd, gestigmatiseerd. Mensen die aan het werk willen en deel zijn van deze samenleving maar geen kans maken, nergens aansluiting vinden. Veruit de meeste mensen op de vlucht voor oorlog en onderdrukking, die de moed hebben gehad alles op het spel te zetten om hier te komen, hebben er alles voor over om een waardevol bestaan op te bouwen. De mensen die ik de afgelopen jaren heb gesproken in migrantendetentie en bij vluchtelingenorganisaties, willen zo snel mogelijk aan het werk, deelnemen aan de samenleving, waar leven.
Je kunt je vragen blijven stellen bij het huidige vreemdelingenbeleid, maar je kunt ook praktisch in actie komen. Er zijn kunstenaars die langs het vluchtelingenvraagstuk scheren om zich met een project over the next hot issue te afficheren als geëngageerd. Soms genereert hun werk media-exposure die het vraagstuk weer even op de agenda zet. Maar wat nodig is is een doortastend urgent duurzaam relevant voorstel. Een uitdagend beeld van een samenleving vormgeven in een concrete dynamische plek in de stad. Hier wordt gewerkt, hier wordt geleefd, uit de schaduw, in de zichtbaarheid. Neemt direct een hoop angst voor de nieuwkomer weg, stimuleert bijstelling van hardnekkige aannames.
Deze tijd schreeuwt om inspirerende voorbeelden. Dit project heeft die potentie, zonder schreeuwerig te zijn, het laat zien dat het kan. Helder, ingenieus, flexibel, letterlijk beweeglijk, geconcentreerd en levendig. De werking spreekt voor zich. Stel je voor wat een effect dat kan hebben op de heersende ver van mijn bed houding. Zichtbaarheid van dynamiek is nu wellicht het meest effectieve instrument.
Back to Top